طرز تشکیل فولیکول پر و فولیکول مو در مرحله جنینی تقریبا مشابه است ولی آیا آنها در مرحله بلوغ نیز ساختار و سازمان بندی مشابهی دارند؟ هدف تحقیق حاضر بررسی شباهت ها و تفاوت های ساختاری این دو نوع فولیکول در موش های صحرایی و کبوترهای بالغ می باشد. برای این منظور، پس از خارج کردن فولیکول ها از پوست، آنها برای بررسی با میکروسکوپ نوری و الکترونی گذاره آماده شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که این دو نوع فولیکول از نظر داشتن پاپیلای درمی، ماتریکس اپیدرمی و سلول های بنیادی اپیدرمی مشابه هستند. همچنین نحوه تولید رشته مو و پر در آنها تقریبا یکسان است. یکی از اختلافات مشاهده شده بین این دو فولیکول این است که برخلاف فولیکول مو، در بخش بالای پاپیلای درمی فولیکول پر یک بخش متمایزی بنام پولپ وجود دارد. در مرکز این پولپ و همچنین پاپیلای درمی یک رگ خونی قرار دارد که نظیر آن در فولیکول مو دیده نمی شود. یکی دیگر از تفاوتهای مشاهد شده به ضخامت غشاء پایهای مربوط می شود که در مرز ماتریکس اپیدرمی و پاپیلای درمی قرار می گیرد. این غشاء در فولیکول پر نسبت به فولیکول مو از ضخامت بسیار بیشتری برخوردار است. همچنین در قاعده فولیکول پر جمعیت مشخصی از سلول های شبه-بنیادی دیده می شود که نظیر آن در فولیکول مو مشاهده نگردید. با توجه به نتایج حاصله به نظر می رسد که پر در پرندگان و مو در پستانداران برای اهداف زیستی مختلفی سازگاری یافته اند.

طرز تشکیل فولیکول پر و فولیکول مو در مرحله جنینی تقریبا مشابه است. هدف تحقیق حاضر بررسی شباهت ها و تفاوت های ساختاری این دو نوع فولیکول در موش های صحرایی و کبوترهای بالغ است. برای این منظور، پس از خارج کردن فولیکول ها، آنها را برای بررسی با میکروسکوپ نوری و الکترونی آماده کردیم. نتایج این تحقیق نشان داد که این دو نوع فولیکول از نظر داشتن پاپیلای درمی و ماتریکس اپیدرمی مشابه هستند. همچنین نحوه تولید رشته مو و پر در آنها تقریبا یکسان است. اما برخلاف فولیکول مو، در بخش بالای پاپیلای درمی فولیکول پر یک بخش متمایز به نام پولپ وجود دارد. در مرکز این پولپ و همچنین پاپیلای درمی یک رگ خونی قرار دارد که نظیر آن در فولیکول مو دیده نمی شود. یکی دیگر از تفاوت های مشاهده شده به ضخامت غشای پایه ای مربوط می شود که در مرز ماتریکس اپیدرمی و پاپیلای درمی وجود دارد و در فولیکول پر نسبت به فولیکول مو از ضخامت بسیار بیشتری برخوردار است. همچنین در قاعده فولیکول پر جمعیت مشخصی از سلول های شبه بنیادی دیده می شود که نظیر آن در فولیکول مو مشاهده نشد. با توجه به نتایج به نظر می رسد که پر در پرندگان و مو در پستانداران برای اهداف زیستی مختلفی سازگاری یافته اند.

برای مطالعه فولیکول های مو 200 نمونه پوست از محل پهلوی راست 200 راس بز از دو جنس نر و ماده برداشت گردید. پس از بررسی ریزبینی دو نوع فولیکول اولیه و ثانویه در بز کرکی رائینی تشخیص داده شد که فولیکول های اولیه قطورتر، دارای غدد سباسه دولوبی، غدد عرق و عضله راست کننده مو می باشند. در حالی که فولیکول های ثانویه دارای غدد سباسه یک لوبی می باشند و فاقد غدد عرق و عضله راست کننده مو هستند. همچنین در بررسی با لوپ مشخص گردید که مو و کرک به صورت عمود بر سطح پوست خارج می شوند. در اندازه گیری میانگین عمق و قطر فولیکول های اولیه و ثانویه در سنین مختلف مشاهده گردید که فولیکول های اولیه نسبت به فولیکول های ثانویه در عمق بیشتری از درم قرار دارند و از نظر قطر نیز متفاوت می باشند. همچنین تعداد فولیکول های اولیه و ثانویه در سنین مختلف و در دو جنس نر و ماده توسط گراتیکول مدرج شمارش گردید و مشخص شد که تعداد فولیکول های اولیه در جنس ماده بیشتر از جنس نر می باشد که این اختلاف معنی دار نمی باشد (P>0.05). در حالی که تعداد فولیکول های ثانویه در جنس ماده بیشتر از جنس نر می باشد که اختلاف در فولیکول های ثانویه معنی دار می باشد (P<0.010).

پیدایش و گسترش بیماری های مختلف در قرن اخیر، مشکلات فراوانی را برای ارائه دهندگان خدمات سلامت ایجاد کرده است. امروزه با پیشرفت فناوری، روش های جدیدی ازجمله سلول درمانی، جایگزین درمان های قبلی گردیده و در برخی زمینه ها نیز بسیار کارآمد و موفق بوده اند. جهت استفاده از هر منبع سلولی، شناخت دقیق آن منبع ضروری است لذا در این مطالعه، مروری بر متون علمی منبع جدیدی از سلول های بنیادی بالغ که در ناحیه bulge فولیکول مو وجود دارند، انجام گرفت.مو از ضمایم پوست بوده و دو قسمت ریشه و ساقه دارد. دو سوم پروگزیمال ریشه مو، فولیکول مو نامیده می شود که توسط دو غلاف اپی درمی و درمی احاطه شده است. غلاف اپی درمی شامل غلاف ریشه ای داخلی و خارجی است. غلاف ریشه ای خارجی در محل اتصال عضله راست کننده مو و غده سباسه، برجستگی ناحیه بالج را ایجاد می نماید که حاوی سلول های بنیادی می باشد.در این مقاله مروری بر آناتومی مو، چرخه رشد مو، بالج فولیکول مو، منشا جنینی، جداسازی سلول های بالج فولیکول مو با استفاده از مارکرهای سطح سلولی، بیان ژن و تمایز سلول های بالج، هدایت سلول های بالج جهت تسریع ترمیم طبیعی پوست و مزایای کاربرد سلول های بنیادی بالج نسبت به سایر سلول های بنیادی انجام شد.

1به استثنای کف دست و کف پا غالب سطح پوست انسان توسط فولیکول های مو (Hair Follicle, HF) پوشانده می­شود. فولیکول های مو اکثرا ساقه­های نازک و ریز مو تولید می کنند که به سختی با چشم غیر مسلح قابل مشاهده بوده و دارای قطر کمتر از 30 میکرومتر هستند که به آنها موهای زائد گفته می شود. سایر HFهای انسانی که درصد کمتری نسبت به نوع قبل دارند ساقه های موی ضخیم تری به قطر 60 میکرومتر تولید می کنند که به عنوان موهای انتهایی شناخته شده و در نواحی وابسته به آندروژن مانند پوست سر، زیر بغل و نواحی شرمگاهی قرار دارند. برخلاف سایر پستانداران نقش موی انسان در عایق حرارتی و ضربه­ای ناچیز است و محتمل ترین نقش اصلی فولیکول­های مو در پوست انسان تولید ساقه های مو نیست بلکه مشارکت در عملکردهایی مانند هموستاز پوست و پاسخ ترمیم زخم به آسیب های سطحی پوستی است. دسترسی آسان به فولیکول­های مو در انسان و ویژگی منحصر به فرد آن ها در چرخه­ی خود تخریبی و خود نوسازی، این ریز اندام را برای زیست شناسان سلول های بنیادی بسیار باارزش است. سلول های بنیادی فولیکول مو (HFSC) در ناحیه برآمدگی غلاف ریشه خارجی و پاپیلای پوستی فولیکول مو قرار دارند و سلول­هایی با چرخه آهسته در نظر گرفته می شوند که دارای پتانسیل تمایز چند دودمانی و ظرفیت تکثیر بالا هستند. مورفولوژی طبیعی و رشد دوره ای HFSCها نقش مهمی در عملکرد طبیعی پوست، ترمیم زخم و بازسازی پوست دارد. فولیکول مو یک تقویت کننده قوی برای بهبود زخم است، اما کاربرد این ایده­ی جدید در عمل بالینی هنوز در مراحل اولیه است.

هدف: با توجه به این که فولیکول های مو و پر در جریان تکوین جنینی طی یک الگوی مشابه شکل می گیرند هدف تحقیق حاضر این بود که ساختار بافت شناسی، قابلیت رشد سلول های درمی آن ها در محیط کشت و قابلیت القایی این سلول های کشت شده برای شروع برهم کنش های درمی- اپیدرمی مورد مقایسه قرار گیرد.مواد و روش ها: فولیکول های پر و مو به ترتیب از کبوتر و موش صحرایی تهیه شد. از یک طرف، برخی از فولیکول ها برای کارهای بافت شناسی آماده شدند و از طرف دیگر فولیکول های باقی مانده برای خارج کردن پاپیلای درمی از آن ها مورد استفاده قرار گرفتند. پاپیلاهای خارج شده در محیط کشت رشد داده شدند. سلول های کشت شده سپس به داخل نیمه-فولیکول های موی بدون پاپپلا حاصل از موش بدون تیموس پیوند زده شدند. بعد از 28 روز فولیکول های دریافت کننده پیوند مورد ارزیابی بافت شناسی قرار گرفتند.نتایج: مطالعات بافت شناسی آشکار کرد که دو فولیکول (پر و مو) علی رغم داشتن تفات های مشخص بطور کلی دارای ساختار مشابهی هستند. سلول های پاپیلای درمی فولیکول مو در محیط کشت نسبت به سلول های پاپیلای پر از سرعت رشد بیشتری برخوردار بوده و تجمعات سلولی بزرگتر و متراکم تری را ایجاد نمودند. بر خلاف سلول های پاپیلای مو، سلول های پاپیلای پر نتوانستند در فولیکول های تیمار شده سبب القا رشد مو گردند.نتیجه گیری: علی رغم شباهت در الگوی رشد جنینی، ساختار بافتی و رشد در محیط کشت، بنظر می رسد که در حالت بلوغ پیام های ارسالی از سلول های کشت شده پاپیلای درمی فولیکول پر بوسیله سلول های اپیدرمی فولیکول مو برای شروع برهم کنش درمی-اپیدرمی قابل شناسایی و پاسخ گویی نیست.

زمینه و هدف: ناحیهBulge  فولیکول مو به دلیل دسترسی آسان به سلول های بنیادی چند استعدادی(Multipotent)  اهمیت ویژه ای دارد، و بیان کننده مارکر نستین (پروتئین مربوط به سلول های بنیادی عصبی) می باشد. سلول های بنیادی در این ناحیه با قدرت و توانایی بالا قادر به تمایز به انواعی از سلول های عصبی هستند.  Silibininنیز به عنوان ماده موثره گیاه خار مریم (Silybummarininum) دارای خصوصیات آنتی اکسیدانی، نوروتروفیکی و حفاظت کننده سلول های عصبی است. هدف از این مطالعه، بررسی افزایش تعداد سلول های نورونی تمایزیافته از سلول های بنیادی فولیکول مو در اثر مجاورت با Silibinin می باشد. روش بررسی: ابتدا ناحیهBulge  فولیکول موی سبیل (Vibrissa) موش صحرایی به وسیله پنس جراحی جدا گردید و سپس سلول های جدا شده به مدت یک هفته در مجاورت محیط DMEM/F12 و فاکتور رشد اپیدرمی (EGF) کشت داده شدند. در ادامه سلول ها را در پلیت های محتوی فاکتورهای نوروتروفین (Neurotrophin-3) و Silibinin با غلظت های (0.05، 0.1، 0.4، 0.5، 0.7 میکروگرم بر میلی لیتر) به مدت 2 هفته قرار داده، و مقایسه آن ها با یکدیگر صورت گرفت. سلول های پیش ساز عصبی در ناحیهBulge  و سلول های بنیادی تمایز یافته به نورون ها به ترتیب با استفاده از آنتی بادی نستین (Nestin) و آنتی بادی بتا تری توبولین (b III Tubulin) با تکنیک ایمونوسیتوشیمی بررسی شدند، مقایسه یافته ها با استفاده از آزمون تی انجام گردید، و P<0.05 سطح معنی دار اختلاف ها تلقی شد. یافته ها: در این پژوهش مارکر نستین در ناحیهBulge  طی هفته اول به وضوح بیان شد، و پس از مدت 2 هفته هم زمان با روند تمایز سلول های بنیادی به سلول های عصبی نورون، بیان آنتی بادی بتا تری توبولین در سلول های عصبی مشاهده گردید. Silibinin در غلظت 1 میکروگرم بر میلی لیتر بر روی سلول های بنیادی کاملا اثر سمی داشت و رشد سلول ها را در همان هفته اول متوقف نمود. حداکثر تمایز در غلظت 0.5 میکروگرم بر میلی لیتر به طور معنی دار مشاهده گردید (P<0.05). اثرات افزایش در روند تمایز با افزایش مقدار Silibinin کاهش یافت. در غلظت های مختلف Silibinin همراه نوروتروفین (NT3) 3، افزایش روند تمایز در سلول های بنیادی دیده شد.نتیجه گیری: با توجه به یافته های این تحقیق، Silibinin در غلظت های 1 میکروگرم بر میلی لیتر و بالاتر از آن اثری کاملا سمی بر روند رشد و تمایز سلول های بنیادی فولیکول دارد، و در غلظت های کمتر از 0.1 میکروگرم بر میلی لیتر، اثر معنی داری در تکثیر و تمایز سلول های بنیادی ایجاد نمی کند، در صورتی که Silibinin در غلظت 0.5 میکروگرم بر میلی لیتر می تواند اثر معنی داری بر روند تمایز سلول های بنیادی فولیکول مو به نورون ها داشته باشد، که نشان دهنده نقش نوروتروفیک این دارو است.

مقدمه: امروزه پیوند مو، درمان اصلی ریزش موی سر می باشد، که با پیشرفت های این روش و تشابه بیشتر موهای کاشته شده با حالت طبیعی استقبال از آن را روز به روز بیشتر می کند. در روش های جدیدتر برای حالت طبیعی تر موهای کاشته شده فولیکول ها به صورت تک تک یا در دسته های کوچکتر کاشته می شود. که در این حالت با افزایش زمان کاشت مو و مواجهه طولانی تر فولیکول های خارج شده با استرسورهای محیطی مواجه خواهیم بود. وسیله طراحی شده با هدف کاهش زمان کاشت و کم کردن مواجهه با استرسورها در این مقاله معرفی می گردد.معرفی مورد: استفاده از وسیله جدید با نام (میکروایمپلنت)micro implant  بر روی آقای 45 ساله کاندید پیوند مو انجام گرفت. پس از توضیحات کافی و کسب رضایت، آزمایشات لازم انجام گرفت که همگی طبیعی گزارش شد. از ناحیه پس سری 3 قطعه 10 در 2 سانتی متری جدا و در محلول فیزیولوژیک قرار گرفت. سپس به قطعاتی با 4 - 1 فولیکول تقسیم و با استفاده از micro implant طی نیم ساعت در ناحیه پیشانی کاشته شد.نتیجه گیری: استفاده از این روش با کاهش چشمگیر مدت عمل، تاثیر بسزایی در سلامت فولیکول های کاشته شده و موفقیت پیوند خواهد داشت.

هدف: هدف از انجام این پژوهش ارزیابی درستی نظریه بالژ در مورد قابلیت تکثیر شوندگی محدود سلولهای اپیدرمی واقع در انتهای قاعده ای فولیکول مو بود.مواد و روش ها: در فولیکول ویبریسای رت رشته های مو یک بار و یا به دفعات متوالی کنده شده و به دنبال آن الگوی تقسیم سلولی و زنجیره وقایع ترمیمی در فولیکول های تیمار شده با روش های اندازه گیری طول رشته ترمیم شده، بافت شناسی فولیکول در حال ترمیم و ایمنوهیستوشیمی (با روش درون روی BrDU به سلول های اپیدرمی) مورد سنجش قرار گرفت.نتایج: بعد از یک بار و یا دفعات متوالی کندن مو، یک ماتریکس اپیدرمی جدید صرفا از فعالیت میتوزی سلول های زاینده اپیدرمی باقیمانده در قاعده فولیکول ایجاد شد و در تشکیل این ماتریکس سلول های ناحیه بالژ نقشی نداشت. این ماتریکس منشا تولید موهای جدیدی شد که با سرعتی معادل همتایان طبیعی خود در فولیکول های تیمار نشده رشد نمودند. طول نهایی موی ترمیم شده در فولیکول های تیمار بسیار بلندتر از مویی بود که معمولا در طی فاز رشد در فولیکول طبیعی ایجاد شده بود.نتیجه گیری: پتانسیل تکثیری سلول های اپیدرمی قاعده فولیکول (بولب) محدود به یک چرخه نمی باشد. بنابراین توقف فاز رشد فولیکول از پتانسیل محدود این سلول ها ناشی نمی شود بلکه احتمالا عوامل دیگری در این فرآیند دخالت دارند.

زمینه و هدف: پوست دارای ضمایم مختلفی می باشد که منشا انواع زیادی از تومورها است که بر اساس منشا و زمینه رویان شناختی به انواع متفاوتی تقسیم می شوند. دو گروه مهم تر و شایع تر آن ها تورمورهای پیلوسباسه و عرق است. نشانه های بالینی و آسیب شناختی این تومورها نیز متفاوت است، به ویژه در سال های اخیر در تقسیم بندی آن ها با توجه به زمینه های بافتی تغییرهای چشم گیری ایجاد شده است. هدف از این مطالعه تعیین فراوانی هر یک از تومورهای فولیکول مو و بررسی نشانه های بالینی و اپیدمیولوژی آنها ضمن بازنگری نمونه های بافتی برای ارزیابی معیارهای آسیب شناختی تشخیصی، شناخت بیش تر، کسب تجربه و تقسیم بندی آن ها طبق معیارهای جدید است.روش اجرا: تمام نمونه های بافتی مواردی که طی 30 سال در سال های 1355 تا 1384 در بخش آسیب شناسی بیمارستان امام رضا (ع) دانشکده پزشکی مشهد با تشخیص قطعی، احتمالی، افتراقی یا به عنوان تومور نامشخص پوستی تشخیص داده شده بودند استخراج و در صورت لزوم برش های مجدد بافتی به روش معمولی و رنگ آمیزی اختصاصی تهیه شد که با توجه به معیارهای جدید مورد بازبینی قرار گرفت. اطلاعات بالینی با استفاده از نرم افزار آماری SPSS به صورت نمودار و جداول گزارش و شاخص های مرکزی مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته ها: از میان 134748 نمونه بافتی، پس از بررسی مجدد بافتی، 444 نمونه به صورت قطعی به عنوان یکی از انواع تومورهای ضمایم پوستی تشخیص داده شد که از بین آن ها 161 مورد (36.3 درصد) را تومورهای فولیکول مو در 71 مرد و 90 زن با میانگین سنی 28 سال (انحراف معیار 19.9) تشکیل می داد که شامل 119 پیلوماتریکسوما (73.9 درصد)، 19 تریکواپیتلیوما (11.8 درصد، 15 کراتوز فولیکولی وارونه (9.3 درصد)، 4 پیلار تومور تکثیری (2.5 درصد)، 2 تریکوبلاستوما (1.2 درصد)، 1 تریکوفولیکولوما (0.6 درصد)، 1 تریکوآدنوما (0.6 درصد) بود. بیش ترین محل جایگزینی ناحیه سرو گردن (57.5 درصد) و شایع ترین نمای بالینی ندول (81 درصد) اغلب منفرد (94 درصد) بوده است. در بیش تر موارد تشخیص قبلی بافتی مورد تایید قرار گرفت (95.2 درصد) و ویژگی های بالینی- اپیدمیولوژی تومورهای فولیکول مو با دیگر گزارش های جهانی مطابق بود اگر چه تفاوتهایی نیز مشاهده شد.نتیجه گیری: تومورهای فولیکول مو تومورهای نسبتا ناشایع و اغلب خوش خیم بوده، بیشتر در افراد جوان به ویژه مردان و در سر و گردن به صورت ندول منفرد ایجاد می شود. تفاوت های مشاهده شده در ویژگی های بالینی اپیدمیولوژی با دیگر گزارش های جهانی می تواند ناشی از اختلاف های نژادی، ژنتیکی، محیطی و ... باشد. با توجه به تغییر در برخی تشخیص های اولیه، آسیب شناس باید در برخورد با تومورهای پوستی طیف وسیع تشخیص افتراقی و بروز غیر معمول این ضایعات را مدنظر داشته باشد و تشخیص خود را با کاربست دقیق معیارهای جدید برقرار کند.